Checklist mẫu biểu lưu trữ xuất nhập khẩu chuẩn 5 bước

Bộ chứng từ gồm Pro Forma Invoice, Commercial Invoice, Packing List và vận đơn giúp đối soát hồ sơ hải quan chính xác qua 5 bước nghiệp vụ.

Nhân sự xuất nhập khẩu mới thường gặp khó khăn khi sắp xếp hồ sơ thương mại quốc tế. Mỗi lô hàng trải qua nhiều bước với hàng loạt giấy tờ phát sinh từ các bên liên quan. Khi cơ quan hải quan kiểm tra sau thông quan hoặc đối tác yêu cầu đối soát, việc thiếu một chứng từ có thể gây tắc nghẽn giao dịch. Bài viết này tổng hợp checklist các biểu mẫu cần lưu trữ theo từng bước cụ thể.

Mẫu biểu giai đoạn đàm phán và thiết lập hợp đồng

Business professionals collaborating in a modern office meeting
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Bộ hồ sơ của một lô hàng xuất khẩu bắt đầu từ các trao đổi thỏa thuận ban đầu. Ở bước này, chứng từ trung tâm là hóa đơn chiếu lệ. Văn bản này đóng vai trò là công cụ thương lượng giá cả và điều kiện giao dịch trước khi hàng được đóng gói gửi đi. Bạn nên tham khảo cách lập hóa đơn chiếu lệ Proforma để chuẩn hóa các điều khoản giao hàng ngay từ khâu báo giá.

Hợp đồng ngoại thương cần nêu rõ bản Incoterms áp dụng, như Incoterms 2020. Bộ quy tắc này do Phòng Thương mại Quốc tế ban hành. Nó giúp làm rõ trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa hai bên. Khi làm bước này, bạn nên xem tài liệu hợp đồng ngoại thương chuẩn Incoterms. Bạn cần lưu bảng điều khoản kèm phụ lục hợp đồng. Hãy lưu thêm giấy xác nhận đặt hàng và văn bản chấp thuận bán hàng.

Ví dụ minh họa quy trình lưu trữ và đối soát số liệu một lô hàng

Sau đây là ví dụ cho một lô hàng gỗ xuất sang Bắc Mỹ. Quy trình gồm 5 bước chuyển giấy tờ:

  1. Bước 1: Tiếp nhận đơn hàng. Lưu Pro Forma Invoice. Giấy này ghi rõ điều kiện FOB Cát Lái và trị giá đơn hàng.
  2. Bước 2: Bộ phận sản xuất đóng gói xong. Bạn lập bản nháp Commercial Invoice và Export Packing List.
  3. Bước 3: Chọn trả tiền mặt trước qua ngân hàng. Lưu điện MT103 để xác nhận tiền về trước khi xuất hàng.
  4. Bước 4: Bàn giao hàng cho hãng tàu. Nhận bộ vận đơn Bill of Lading. Đăng ký chứng nhận xuất xứ hàng hóa.
  5. Bước 5: Gom toàn bộ bản scan và bản gốc vào một cặp hồ sơ theo mã lô. Việc này để phục vụ hải quan và kế toán.

Bảng số liệu cho thấy sự đồng nhất giữa hóa đơn và phiếu đóng gói:

Bảng kiểm tra tính đồng bộ số liệu hồ sơ xuất khẩu minh họa
Chỉ tiêu dữ liệu Số liệu trên Commercial Invoice Số liệu trên Packing List Số liệu trên Bill of Lading Trạng thái đối soát
Số kiện đóng gói Các thùng carton Các thùng carton Các thùng carton Khớp hoàn toàn
Tổng trọng lượng tịnh Không bắt buộc Khớp hoàn toàn
Tổng trọng lượng cả bì Khớp hoàn toàn
Mô tả chủng loại hàng Bàn ghế gỗ tự nhiên Bàn ghế gỗ tự nhiên (kèm quy cách) Bàn ghế gỗ tự nhiên Khớp hoàn toàn

Lưu trữ hóa đơn thương mại và phiếu đóng gói hàng hóa

Khi thực hiện đơn hàng, Commercial Invoice là giấy tờ quan trọng nhất. Đây là hóa đơn thương mại quốc tế. Hải quan dùng hóa đơn này để tính thuế lô hàng. Nhiều nước nhập khẩu quy định rất kỹ về hình thức và nội dung hóa đơn. Bạn cũng cần lưu ý số lượng bản sao và ngôn ngữ trên giấy tờ.

Phiếu đóng gói xuất khẩu liệt kê người bán, người mua và người gửi. Giấy ghi rõ số hóa đơn, ngày xếp hàng, cách vận chuyển và tên đơn vị chở. Phiếu chia rõ từng loại bao bì như thùng gỗ, kiện hay thùng giấy. Giấy còn nêu cách đóng gói, số kiện, mã hàng, trọng lượng tịnh và tổng trọng lượng cả bì theo kilogam.

Hải quan nước sở tại và nước nhập khẩu dựa vào packing list để kiểm tra thực tế hàng hóa. Do đó, toàn bộ số liệu trên hóa đơn thương mại phải phản ánh thống nhất với phiếu đóng gói. Phiếu đóng gói đóng vai trò là chứng từ xác nhận thực tế kiện hàng nhưng không thể thay thế cho hóa đơn thương mại. Doanh nghiệp cần lưu song song cả hai chứng từ này ở bản ký chính thức có đóng dấu.

Chứng nhận xuất xứ và giấy tờ ưu đãi thuế quan

Four professionals in a business meeting around a table
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Chứng nhận xuất xứ là văn bản xác nhận nguồn gốc quốc gia của sản phẩm xuất khẩu. Chứng từ này thường được xác nhận bởi một tổ chức được ủy quyền, chẳng hạn như phòng thương mại địa phương. Nhiều quốc gia nhập khẩu bắt buộc phải nộp chứng nhận xuất xứ ngay cả khi hóa đơn thương mại đã có dòng cam kết về nguồn gốc hàng hóa.

Nếu đối tác có hiệp định tự do thương mại, giấy chứng nhận xuất xứ giúp giảm thuế về 0%. Nhân viên nên xem checklist C/O 5 bước thẩm tra để dùng đúng mẫu form. Bộ hồ sơ lưu gồm đơn xin cấp và bảng kê chi phí định mức. Bạn cũng cần lưu giấy chứng minh nguồn gốc cùng bản lưu C/O hợp lệ.

Mẫu biểu chứng từ vận tải đường biển và đường hàng không

Bộ chứng từ vận tải chứng minh hàng hóa đã được tiếp nhận để chuyên chở đến thị trường đích. Đối với hàng hóa vận chuyển đường hàng không, vận đơn hàng không Air Waybill là chứng từ bắt buộc đi kèm theo kiện hàng. Vận đơn này chứa thông tin chi tiết về lô hàng, cho phép theo dõi hành trình trực tuyến. Vận đơn hàng không mang tính chất đích danh cho người gửi hàng và không có tính chất chuyển nhượng.

Đối với hàng hóa vận chuyển đường biển, vận đơn đường biển Bill of Lading là bản hợp đồng vận tải chính thức giữa chủ hàng và người chuyên chở. Vận tải biển thường sử dụng hai loại vận đơn phổ biến gồm vận đơn đích danh không thể chuyển nhượng và vận đơn theo lệnh có thể chuyển nhượng. Nhân sự xuất nhập khẩu phải lưu trữ cẩn thận cả vận đơn gốc lẫn bản vận đơn điện tử nhận từ đại lý vận tải hoặc hãng tàu.

Chứng từ thanh toán quốc tế và kiểm soát rủi ro bảo hiểm

Giấy tờ thanh toán bảo đảm an toàn dòng tiền cho công ty. Trả tiền trước giúp người xuất khẩu tránh rủi ro quỵt tiền. Bên mua có thể trả qua thẻ tín dụng, điện chuyển tiền hoặc ký quỹ. Công ty nên làm đúng hướng dẫn chuyển tiền và theo dõi tỷ giá để lưu đủ biên lai điện.

Gửi hàng vào kho đại lý ở nước ngoài có mức rủi ro rất cao. Người bán chưa nhận được tiền nhưng hàng đã nằm trong kho đối tác. Do đó, bạn cần chọn đối tác phân phối hoặc công ty vận chuyển tin cậy. Hồ sơ phải lưu kèm hợp đồng bảo hiểm hàng hóa khi đi đường và lưu kho.

Quy tắc tổng hợp và xử lý khi phát hiện sai lệch hồ sơ

Bạn cần gom toàn bộ giấy tờ vào từng cặp hồ sơ riêng. Hãy so sánh từng dòng dữ liệu giữa hóa đơn, phiếu đóng gói và vận đơn. Nếu thấy sai tên công ty, sai mã kiện hoặc lệch cân nặng, cần sửa ngay trước khi mở tờ khai.

Các bên vận chuyển hay công ty phần mềm có thể đưa sẵn biểu mẫu tiện ích kèm gói dịch vụ. Bạn cần kiểm tra lại mẫu với hải quan bên nhập khẩu. Đừng phụ thuộc hoàn toàn vào mẫu có sẵn. Sau cùng, bạn hãy lưu file scan màu và giữ giấy tờ gốc theo luật thuế.

Rate this post
Ứng dụng AI - X Lần Hiệu SuấtỨng dụng AI và tự động hóa giúp cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tăng X lần hiệu suất. Giải pháp tìm…
Nhận tư vấn miễn phí →

Ứng dụng AI - X Lần Hiệu Suất

Ứng dụng AI và tự động hóa giúp cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tăng X lần hiệu suất. Giải pháp tìm đối tác nhập khẩu…

Nhận tư vấn miễn phí →