Thị Trường Thái Lan: Thuế, Giấy Phép Và Nhãn Mác Hàng Việt

Thái Lan có hợp với hàng Việt Nam không?

Theo hướng dẫn thương mại quốc gia của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (trade.gov), Thái Lan là nền kinh tế lớn thứ hai ASEAN sau Indonesia. GDP năm 2024 đạt 563 tỷ đô la Mỹ. Thái Lan xuất khẩu 300 tỷ đô la hàng hóa trong năm 2024, nên đây là thị trường quen với thương mại quốc tế.

Trade.gov cũng nêu các điểm khó. Cạnh tranh gay gắt giữa các tập đoàn Thái lớn và thương hiệu đa quốc gia. Người tiêu dùng nhạy cảm về giá và thường được cung cấp bởi nhà cung cấp trong nước và hàng nhập khẩu giá rẻ. Khách có ý thức về thương hiệu nhưng sẵn sàng thử hàng mới, nên khó giữ lòng trung thành.

Với người xuất khẩu Việt Nam, hai điều cần cân nhắc. Hàng của bạn có lợi thế về giá hay về chất lượng khác biệt không. Và bạn đã tra thuế ưu đãi từ ATIGA hoặc RCEP chưa. Hãy đặt Thái Lan cạnh Singapore và các nước ASEAN khác khi lập kế hoạch thị trường.

Hàng Việt Nam chịu mức thuế nào khi vào Thái Lan?

Trade.gov cho biết thuế MFN áp dụng bình quân của Thái Lan là 9,8% năm 2023. Năm 2024, mức bình quân là 28,3% với nông sản và 7% với hàng phi nông nghiệp. Thuế cao nhất rơi vào hàng cạnh tranh với sản xuất trong nước. Đó là ô tô và phụ tùng, xe máy, thịt bò, thịt lợn, thịt gia cầm, chè, thuốc lá, hoa, bia và rượu mạnh, hàng dệt may.

Thuế được tính theo hệ thống mã HS. Thái Lan dùng danh mục thuế AHTN 2022 của ASEAN, dựa trên HS 2022. Theo trade.gov, thuế có thể tính theo số tuyệt đối hoặc theo phần trăm giá trị, lấy mức nào cao hơn. Mức thuế phần trăm áp dụng dao động từ 0 đến 80%.

Bảng dưới đây tóm tắt ba mức thuế bình quân. Chúng chỉ cho biết quy mô, không cho biết thuế của dòng hàng cụ thể.

Vì sao điều này quan trọng với bạn? Nếu thuế MFN của dòng hàng cao, ưu đãi theo hiệp định sẽ quyết định giá chào có cạnh tranh được hay không. Hãy tra mã HS của hàng trong biểu thuế Thái Lan trước khi báo giá. Cách tra mã được hướng dẫn trong bài dùng dữ liệu hải quan.

Hiệp định nào giúp hàng Việt giảm thuế vào Thái Lan?

Trade.gov liệt kê các hiệp định thương mại tự do của Thái Lan. Có ASEAN, trong đó Việt Nam là thành viên, và RCEP. Theo trade.gov, hàng nhập từ nước có FTA với Thái Lan được hưởng mức thuế ưu đãi.

Về ATIGA, Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cho biết nhóm ASEAN-6, trong đó có Thái Lan, phải xóa thuế toàn bộ với sản phẩm thuộc lộ trình A đến năm 2010. Đa số sản phẩm được xóa hoặc giảm xuống dưới 5%. Một số mặt hàng nhạy cảm như nông sản chưa chế biến là ngoại lệ, nên bạn phải tra từng dòng.

Để hưởng ưu đãi cần chứng từ xuất xứ. Hải quan Thái Lan nêu rằng người xuất và người nhập phải kiểm tra loại chứng nhận xuất xứ mà từng hiệp định yêu cầu. Với ASEAN, đó là C/O mẫu D. Hãy xem lại các bài về C/O mẫu D ATIGA và quy tắc xuất xứ RCEP để chọn hiệp định có thuế thấp hơn cho dòng hàng của bạn.

Hãy hỏi khách trước khi xin chứng từ. Khách biết hải quan Thái Lan yêu cầu bản nào, và có thể có hạn chế riêng với một số dòng hàng.

Lô hàng vào Thái Lan cần chứng từ gì?

Theo trade.gov, hải quan Thái Lan yêu cầu tờ khai nhập khẩu hoặc xuất khẩu. Tờ khai kèm bộ chứng từ vận chuyển tiêu chuẩn. Bộ này gồm hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn đường biển hoặc đường hàng không, và thư tín dụng nếu có.

Doanh nghiệp nộp tờ khai qua hệ thống e-Customs hoặc Cổng thông tin một cửa quốc gia của Thái Lan. Thuế hải quan phải nộp khi tàu chở hàng đến. Hàng có thể lưu kho ngoại quan tối đa 45 ngày mà chưa cần nộp tờ khai, hoặc 60 ngày nếu đã nộp tờ khai. Trước khi nhận hàng, phải trả phí dỡ hàng và lưu kho.

Trade.gov khuyến nghị mạnh việc dùng công ty giao nhận để làm thủ tục thông quan ở Thái Lan. Người nhập khẩu cũng có thể xin ý kiến trước bằng văn bản về phân loại hàng hoặc trị giá hải quan. Ý kiến này mang tính ràng buộc.

Bộ chứng từ phải khớp với nhau. Hãy so từng dòng hóa đơn, packing list và vận đơn trước khi gửi. Sai lệch giá hoặc mô tả giữa các chứng từ có thể gây rắc rối nghiêm trọng ở Thái Lan, như phần sau giải thích.

Khai sai giá trị hàng ở Thái Lan bị xử lý thế nào?

Trade.gov cảnh báo mức phạt cho việc khai thấp giá nhập khẩu có thể là án tù đến 10 năm, kể cả khi do sơ suất hoặc nhầm lẫn. Trade.gov cũng nêu vi phạm luật hải quan ở Thái Lan là tội hình sự. Các hành vi gồm khai sai, buôn lậu và không tuân thủ thủ tục.

Thái Lan áp dụng định giá hải quan theo Hiệp định Định giá hải quan của WTO. Trade.gov cho biết luật hải quan Thái Lan vẫn có điểm yếu về chế độ xử phạt và quy trình định giá. Từ sửa đổi năm 2017, việc kiểm tra sau thông quan giới hạn trong 5 năm kể từ ngày nhập hoặc xuất.

Điều này gián tiếp ảnh hưởng đến bạn. Nếu bạn xuất hóa đơn giá thấp cho khách để giảm thuế, khách có thể chịu rủi ro hình sự, và bạn mất khách. Hãy ghi giá thật trên hóa đơn thương mại và lưu hồ sơ trong ít nhất 5 năm.

Hàng nào cần giấy phép nhập khẩu ở Thái Lan?

Trade.gov nêu giấy phép nhập khẩu là bắt buộc với nhiều nguyên liệu, dầu mỏ, máy móc công nghiệp, hàng dệt, dược phẩm, sản phẩm quốc phòng, vũ khí và hàng nông sản. Một số hàng không cần giấy phép vẫn có thể chịu phí phụ và yêu cầu C/O.

• Thực phẩm chế biến, trang thiết bị y tế, dược phẩm, vitamin, mỹ phẩm: cần giấy phép của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) thuộc Bộ Y tế Công cộng.
• Sản phẩm có nguồn gốc động vật, như thịt và bột thịt xương: cơ sở sản xuất phải được Cục Phát triển Chăn nuôi kiểm tra.
• Cổ vật và đồ mỹ thuật: cần phép của Cục Mỹ thuật.

Trade.gov còn nêu một nhóm hàng chịu hạn ngạch thuế quan (TRQ), trong đó có cà phê, chè, khoai tây, ngô, đậu tương và bột đậu tương. Với các mặt hàng này, người nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu mua hàng trong nước. Nếu bạn xuất cà phê hoặc chè sang Thái Lan, hãy hỏi khách về hạn ngạch và yêu cầu này trước khi chào giá.

Một số hàng bị cấm nhập. Danh sách theo trade.gov gồm xe máy đã qua sử dụng và phụ tùng. Ngoài ra còn có tủ lạnh gia dụng dùng chất CFC, thiết bị y tế tân trang, máy trò chơi và thiết bị ngoại vi máy tính. Danh sách đầy đủ có trên trang của hải quan Thái Lan.

Nhãn mác phải đáp ứng yêu cầu gì ở Thái Lan?

Theo trade.gov, ngày 18 tháng 6 năm 2023 Thái Lan công bố quy tắc mới về kích thước và độ dễ đọc của nhãn. Quy tắc áp dụng cho cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu để bán. Nhãn phải có các thông tin chính như tên sản phẩm, số lượng, công dụng, cảnh báo và hạn sử dụng.

Chữ trên nhãn phải cao ít nhất 2 mm, hoặc 1,5 mm với nhãn nhỏ. Nhãn phải dễ đọc và tương xứng với bao bì. Hãy kiểm tra kích thước chữ trên mẫu nhãn trước khi in hàng loạt.

Với thực phẩm đóng gói sẵn, Thông báo số 450 cập nhật định nghĩa như “Best Before” cho phù hợp tiêu chuẩn quốc tế. Thông báo nêu ngoại lệ cho thực phẩm chưa chế biến và thực phẩm nhà sản xuất bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Hàng dán nhãn trước ngày 19 tháng 7 năm 2024 được bán đến hết ngày 18 tháng 7 năm 2026.

Hạn chuyển tiếp đó đã qua. Vì vậy mọi lô thực phẩm đóng gói sẵn xuất sang Thái Lan nay phải theo nhãn mới. Hãy yêu cầu khách xác nhận mẫu nhãn tiếng Thái trước khi in, và lưu bản xác nhận cùng hồ sơ lô hàng.

Hàng của bạn có cần chứng nhận tiêu chuẩn TISI không?

Viện Tiêu chuẩn Công nghiệp Thái Lan (TISI) là tổ chức xây dựng tiêu chuẩn quốc gia, trực thuộc Bộ Công nghiệp. Theo trade.gov, Chính phủ Thái Lan bắt buộc chứng nhận với khoảng 129 sản phẩm thuộc 18 nhóm ngành. Các nhóm gồm thực phẩm, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng, thiết bị điện, thép, nhựa, hóa chất, thiết bị y tế, thiết bị điện lực và xe cộ.

Sản phẩm không thuộc diện bắt buộc có thể chứng nhận tự nguyện. Trade.gov cũng nêu kế hoạch từ tháng 10 năm 2025 áp dụng bộ tiêu chuẩn bắt buộc mới cho sáu nhóm sản phẩm điện và điện tử. Hãy hỏi khách hoặc TISI xem mã hàng của bạn có thuộc diện bắt buộc không, nhất là với đồ điện, nhựa và thép.

Về phòng thử nghiệm, trade.gov nêu phòng thử nghiệm phải được công nhận qua cơ chế của Thái Lan hoặc một cơ quan được ILAC công nhận. Hãy chọn phòng thử nghiệm Việt Nam có công nhận ILAC phù hợp trước khi gửi mẫu. Nên hỏi khách hoặc TISI xem báo cáo có được chấp nhận không, vì nguồn không nêu rõ trường hợp cụ thể của phòng thử Việt Nam.

Quy định kỹ thuật mới được đăng bằng tiếng Thái trên trang của TISI và các cơ quan liên quan. Bên liên quan nước ngoài chỉ góp ý qua Điểm hỏi đáp quốc gia của WTO. Công cụ ePing của WTO giúp bạn theo dõi thông báo mới.

Hàng nào chịu thêm thuế tiêu thụ đặc biệt?

Ngoài thuế nhập khẩu, trade.gov nêu một số hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt tính theo kết hợp tỷ lệ phần trăm và mức tuyệt đối. Thái Lan còn thu thuế nội địa bằng 10% số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, cùng một số khoản thu cho quỹ.

Theo nguồn, đồ uống không cồn nhất định còn chịu mức tuyệt đối từ 0 đến 44 baht mỗi lít. Vì vậy nếu bạn xuất nước giải khát, hãy hỏi khách tổng thuế nhập khẩu và tiêu thụ đặc biệt trước khi chốt giá.

Bán hàng vào Thái Lan qua kênh nào?

Trade.gov mô tả ba kênh chính cho hàng tiêu dùng. Kênh thứ nhất là nhà xuất khẩu đến nhà nhập khẩu rồi nhà bán lẻ. Kênh thứ hai thêm nhà bán buôn ở giữa. Kênh thứ ba là xuất khẩu thẳng cho nhà bán lẻ.

Hàng tươi sống thường đi kênh thứ nhất vì nhanh nhất. Hàng không dễ hỏng đi kênh hai hoặc ba. Kênh hai phổ biến nhất, nhất là với hàng giá thấp và trung bình. Theo Krungsri Research 2024 do trade.gov dẫn, Thái Lan có 21.073 điểm bán lẻ, trong đó 20.090 là cửa hàng tiện lợi.

Thái Lan không bắt buộc dùng đại lý hay nhà phân phối, nhưng trade.gov coi đây là một trong những cách hiệu quả nhất. Mối quan hệ cá nhân là yếu tố quan trọng của văn hóa kinh doanh. Đại lý địa phương thường lo giấy phép nhập khẩu, thông quan và hậu cần. Đại lý cũng đáng có nếu hàng cần bảo hành.

Hãy làm các việc sau. Chọn đối tác bằng cách hỏi giấy phép FDA và kinh nghiệm hàng cùng nhóm. Viết rõ quyền, thời hạn và độc quyền trong hợp đồng ngoại thương. Và dùng hội chợ để gặp họ, xem tìm khách qua triển lãm.

Bán qua thương mại điện tử xuyên biên giới ở Thái Lan có dễ không?

Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Thái Lan do trade.gov dẫn, thị trường đạt 21,83 tỷ đô la Mỹ năm 2024 và dự kiến lên 23,45 tỷ năm 2025. Trên 80% doanh số trực tuyến đến từ thiết bị di động. Thời trang chiếm 60% thị trường, tiếp theo là chăm sóc cá nhân và đồ ăn uống.

Cạnh tranh rất mạnh. Theo trade.gov, người bán Trung Quốc tận dụng quy định cho phép nhập khẩu miễn thuế dưới 1.500 baht. Có khoảng 3 triệu người bán trên các sàn lớn như Shopee, Lazada và TikTok. Vì vậy người bán Việt cần giá, giao hàng nhanh và nhãn tiếng Thái trước khi mở gian hàng.

Checklist trước khi chào hàng Thái Lan

• Đã tra thuế MFN và thuế ưu đãi ATIGA hoặc RCEP theo mã HS của hàng.
• Đã xác định chứng từ xuất xứ cần xin và hỏi khách về hạn chế riêng của dòng hàng.
• Đã kiểm tra hàng không thuộc danh sách cấm hoặc cần giấy phép như FDA.
• Nếu xuất cà phê, chè hoặc nông sản trong diện hạn ngạch, đã hỏi khách về yêu cầu mua hàng trong nước.
• Hóa đơn ghi đúng giá thật và khớp packing list, vận đơn.
• Nhãn đáp ứng quy tắc 2023 và Thông báo số 450, có tiếng Thái nếu loại hàng yêu cầu.
• Đã hỏi về chứng nhận TISI bắt buộc cho đồ điện, nhựa, thép và thiết bị khác.
• Đã chọn đối tác Thái, có giấy phép liên quan và hợp đồng rõ quyền hạn.

Các trang trade.gov trong bài đăng từ tháng 4 năm 2026, nhưng quy định ở Thái Lan thay đổi thường xuyên. Hãy kiểm tra lại với hải quan Thái Lan, FDA Thái và khách trước mỗi lô hàng.