Xuất Khẩu Sang Hà Lan: EVFTA, Chứng Từ Xuất Xứ Và Nhà Phân Phối

Vì sao nhiều doanh nghiệp chọn Hà Lan làm điểm vào EU?

Hà Lan thường được gọi là cửa ngõ vào châu Âu. Theo trade.gov (Country Commercial Guide, cập nhật 30/1/2026), nước này có vị trí trung tâm và ngành logistics, phân phối rất phát triển. Cảng Rotterdam là cảng lớn nhất châu Âu. Lượng hàng qua đây nhiều hơn cảng lớn thứ hai (Antwerp) và thứ ba (Hamburg) cộng lại. Sân bay Schiphol đứng thứ tư châu Âu về hàng hóa.

Điểm lợi thứ hai là thuế. Cổng thông tin Access2Markets của Ủy ban châu Âu giải thích EU là liên minh thuế quan. Một mức thuế nhập khẩu duy nhất được thu tại nơi khai báo, bất kể nước thành viên nào. Sau đó hàng lưu thông trong EU mà không cần thủ tục hải quan thêm. Vì vậy hàng vào Rotterdam rồi bán sang Đức hay Pháp không phải nộp thuế lần hai.

Điều đó không có nghĩa mọi quy định giống nhau. Trade.gov cho biết phần lớn quy định thực phẩm đã thống nhất trong EU, nhưng vẫn còn một số quy định thuộc quyền từng nước. Hà Lan có báo cáo riêng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ liệt kê các điểm khác biệt đó. Hãy hỏi khách Hà Lan xem sản phẩm của bạn có quy định riêng nào không.

Ai làm người nhập khẩu và cần mã EORI để làm gì?

Theo Access2Markets, người nhập khẩu vào EU thường phải là doanh nghiệp có đăng ký tại EU, kể cả đăng ký thuế VAT. Họ cần số EORI. Đó là mã định danh hải quan có giá trị trên toàn EU. Business.gov.nl, cổng thông tin doanh nghiệp của chính phủ Hà Lan, nêu rõ phải có EORI mới khai báo được. Trong thực tế, người nhập khẩu là khách của bạn, không phải bạn.

Điều này ảnh hưởng đến cách bạn chào giá. Nếu bán theo điều kiện DDP, người bán chịu trách nhiệm thủ tục hải quan nhập khẩu, theo business.gov.nl. Doanh nghiệp Việt Nam không có pháp nhân tại EU thường khó làm điều này. Vì vậy hãy chọn điều kiện như FOB hoặc CIF và để khách làm thủ tục nhập khẩu. Điều kiện giao hàng được giải thích trong bài soạn hợp đồng ngoại thương.

Khi giao qua cảng Hà Lan, hàng còn cần Thông báo giải phóng container (CVB). Business.gov.nl cho biết CVB áp dụng cho mọi loại hàng, dù là container, rơ-moóc, hàng rời hay hàng bách hóa. Khai trước giúp rút ngắn chuỗi logistics. Hãy hỏi khách đại lý hoặc hãng tàu của họ xử lý CVB như thế nào.

Hàng Việt Nam chịu thuế gì khi vào Hà Lan và EVFTA giúp ra sao?

Theo trade.gov, hàng vào Hà Lan chịu ba loại khoản thu: thuế nhập khẩu, VAT, và thuế tiêu thụ đặc biệt. Người nhập khẩu nộp các khoản này khi thông quan. VAT do cơ quan thuế từng nước định ra và được ghi riêng trên hóa đơn. Thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ áp cho ít mặt hàng như nước ngọt, rượu vang, bia, rượu mạnh, thuốc lá, đường và sản phẩm dầu mỏ.

Với hàng Việt Nam, điểm quan trọng nhất là Hiệp định Thương mại Tự do EU và Việt Nam (EVFTA). Theo Access2Markets, hiệp định có hiệu lực từ 1/8/2020. Từ ngày đó, khoảng 84% hàng nhập khẩu từ Việt Nam vào EU được miễn thuế. EU sẽ bỏ gần hết số thuế còn lại dần dần. Nguồn nêu hai mốc khác nhau trong cùng trang, là năm 2027 và tháng 11/2030. Vì vậy hãy tra lộ trình của đúng mã HS trước khi báo giá.

Hiệp định không miễn thuế cho mọi thứ. EU vẫn áp thuế với một số mặt hàng ngay cả sau giai đoạn giảm dần, ví dụ một số sản phẩm cá như cá rô phi và cá ngừ vằn. Với nhóm nhạy cảm, EU chỉ mở hạn ngạch thuế quan miễn thuế với khối lượng cố định, không tăng hằng năm. Danh sách này gồm gạo, tỏi, nấm, đường và sản phẩm nhiều đường, trứng, ngô ngọt, tinh bột sắn, dextrin và tinh bột biến tính, ethanol, mannitol, sorbitol.

Nếu bạn xuất gạo, tỏi, nấm hay đường, hãy hỏi khách về hạn ngạch còn lại trước khi ký hợp đồng. Access2Markets không nêu mức thuế ngoài hạn ngạch và cách phân bổ hạn ngạch. Vì vậy hãy tra thêm trong công cụ My Trade Assistant của EU.

Một chi tiết nữa trong Phụ lục 2-A của hiệp định, theo hướng dẫn của Ủy ban châu Âu. Trong bảy năm đầu, thuế ưu đãi của EU không bao giờ cao hơn thuế EU áp cho hàng Việt Nam một ngày trước khi hiệp định có hiệu lực.

Chọn EUR.1 hay tờ khai xuất xứ để hưởng ưu đãi?

Muốn hưởng ưu đãi, sản phẩm phải đạt quy tắc xuất xứ của EVFTA. Theo Access2Markets, sản phẩm đạt xuất xứ khi thuộc một trong ba trường hợp.

• Được sản xuất hoàn toàn tại EU hoặc Việt Nam.
• Làm hoàn toàn từ nguyên liệu có xuất xứ EU hoặc Việt Nam.
• Dùng nguyên liệu không xuất xứ, nhưng đã qua gia công đủ mức theo quy tắc từng mặt hàng ở Phụ lục II.

Quy tắc riêng của từng mặt hàng gồm quy tắc giá trị gia tăng, quy tắc chuyển đổi mã HS và quy tắc công đoạn sản xuất cụ thể. Có sự linh hoạt về dung sai. Với nông sản và nông sản chế biến thuộc chương 2 và chương 4 đến 24 của HS, được dùng nguyên liệu không xuất xứ đến 10% khối lượng hoặc giá xuất xưởng. Thủy sản chế biến chương 16 không nằm trong mức này. Với hàng công nghiệp trừ dệt may, mức này là 10% giá xuất xưởng. Dệt may có dung sai riêng.

Nên dùng công cụ tự đánh giá xuất xứ ROSA của Access2Markets để thử trước. Ngoài ra, hiện chỉ cộng gộp xuất xứ song phương giữa EU và Việt Nam có hiệu lực. Nguyên liệu từ nước ASEAN khác không được cộng gộp. Vì vậy nếu sản phẩm của bạn dùng nhiều nguyên liệu nhập từ Thái Lan hay Indonesia, hãy kiểm tra kỹ.

Theo Access2Markets và hướng dẫn của Ủy ban châu Âu (phiên bản 8, tháng 2/2026), hai loại chứng từ xuất xứ dùng được cho hàng từ Việt Nam vào EU.

Theo cùng hướng dẫn, nhà xuất khẩu Việt Nam nộp hồ sơ xin EUR.1 bằng điện tử với đầy đủ chứng từ chứng minh. Bản EUR.1 sau đó được in, đóng dấu và ký tay, giao cho bạn bằng giấy. Bạn cũng phải ký tay. Hệ thống nhà xuất khẩu được ủy quyền của Việt Nam chưa được thông báo cho EU, nên chưa dùng được.

Tờ khai xuất xứ phải ghi trên hóa đơn hoặc chứng từ thương mại mô tả đủ rõ hàng hóa, như phiếu giao hàng, hóa đơn chiếu lệ hoặc phiếu đóng gói. Vận đơn không được coi là chứng từ thương mại cho mục đích này. Tờ khai cũng phải có chữ ký tay của nhà xuất khẩu, và bản gốc gửi cho khách ở EU để nộp hải quan khi được yêu cầu.

Còn một số lưu ý thực tế sau.

• EUR.1 phải được cấp muộn nhất 3 ngày làm việc sau ngày xuất. Bạn vẫn có thể xin cấp sau trong một số tình huống, như bị sai sót hoặc chưa biết nơi đến cuối cùng.
• Chứng từ xuất xứ có giá trị 12 tháng kể từ ngày cấp.
• Khách ở EU khai mã N954 cho EUR.1, hoặc mã U162 hay N864 cho tờ khai xuất xứ.
• EU cho phép khách xin hưởng ưu đãi sau khi nhập, nếu có chứng từ hợp lệ.
• Hải quan EU xác minh xuất xứ qua hợp tác hành chính với hải quan Việt Nam. Họ không được đến thăm nhà máy của bạn.

Có một quy tắc vận chuyển mà người xuất khẩu hay bỏ sót. Hàng có xuất xứ phải chở thẳng từ Việt Nam sang EU, không qua gia công ở nước thứ ba. Một số thao tác vẫn được làm dưới sự giám sát hải quan, như dán nhãn hoặc niêm phong theo yêu cầu nước nhập khẩu, lưu kho và chia lô. Nếu hàng qua kho trung chuyển, hãy giữ vận đơn và chứng từ kho để chứng minh.

Bộ chứng từ gửi cho khách Hà Lan gồm những gì?

Trade.gov nêu các chứng từ chính khi xuất sang Hà Lan: hóa đơn thương mại, vận đơn đường biển hoặc đường hàng không, phiếu đóng gói và giấy chứng nhận xuất xứ. Giấy phép nhập khẩu chỉ cần nếu có, và chủ yếu với hàng bị kiểm soát như vũ khí và đạn dược.

Theo Access2Markets, việc khai hải quan còn có hai thông tin mà bạn nên biết. Một là tờ khai tóm tắt khi đến (ENS), phải nộp trước khi hàng đến điểm nhập cảnh đầu tiên vào EU. Thường hãng vận chuyển nộp. Hai là tờ khai hải quan chung của EU gọi là SAD. Hồ sơ này có thể do khách hoặc đại diện hải quan của họ nộp.

Tùy loại hàng, hải quan có thể yêu cầu thêm giấy phép nhập khẩu và kết quả thử nghiệm. Giấy kiểm tra như chứng nhận y tế, thú y hoặc kiểm dịch thực vật cũng có thể cần. Hãy chuẩn bị bản sao các giấy này sớm, vì thông tin trên chúng phải khớp với hóa đơn và vận đơn.

Khách cần tra mã HS của sản phẩm trong biểu thuế của Hà Lan (DTV), nơi có thuế và các quy định nhập khẩu khác. Công cụ tra mã giúp việc này nhanh hơn, xem thêm bài dùng dữ liệu hải quan.

Hàng của bạn có bị hạn chế hoặc cần dấu CE, nhãn tiếng Hà Lan không?

Theo Access2Markets, hàng nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu giống hàng sản xuất trong EU. Nhóm hàng thường bị hạn chế hoặc cần giấy phép gồm nông sản, thuốc, hóa chất, thép và dệt may. Hàng giả, loài có nguy cơ tuyệt chủng, chất thải, động vật sống và thực vật cũng thuộc nhóm này. Khách cần tra cơ sở dữ liệu TARIC xem hàng có cần giấy phép nhập khẩu hay không.

Với hàng công nghiệp, dấu CE là bắt buộc cho một số nhóm: điện tử, thiết bị y tế, đồ chơi, thiết bị điện và sản phẩm xây dựng. Dấu CE không áp dụng cho thực phẩm, xe cơ giới, hóa chất, mỹ phẩm và dược phẩm, vì các nhóm này có quy định riêng. Giấy kiểm dịch thực vật cần cho hầu hết rau quả tươi và vật liệu thực vật.

Về nhãn, trade.gov cho biết quy định nhãn ở Hà Lan do cả luật quốc gia và quy định của EU điều chỉnh. Nội dung chính gồm dấu CE, việc dùng tiếng Hà Lan trên nhãn, nhận diện vật liệu và ký hiệu tái chế. Nhãn còn ghi tên sản phẩm, mô tả, thành phần, nước xuất xứ, hạn dùng và hướng dẫn sử dụng. Quảng cáo chịu Bộ quy tắc Quảng cáo Hà Lan và Chỉ thị về Hành vi Thương mại Không công bằng của EU.

Với người xuất khẩu, điều thực tế nhất là hỏi khách trước khi in bao bì. Hãy hỏi tiếng nào bắt buộc, ai là chủ thể trách nhiệm ghi trên nhãn, và sản phẩm có thuộc nhóm mua theo chuẩn riêng không. Nếu bán qua thương mại điện tử, trade.gov nêu phải theo các chỉ thị thương mại điện tử của EU. Chúng đòi hỏi minh bạch về giá, giao hàng và quyền người tiêu dùng.

Hàng bán thẳng cho người tiêu dùng EU còn có thay đổi mới. Theo business.gov.nl, từ 1/7/2026, hàng thương mại điện tử từ ngoài EU có giá trị đến 150 EUR phải nộp thuế nhập khẩu. Trước đó nhiều mặt hàng được miễn.

Nên bán qua nhà phân phối nào và chọn đối tác thế nào?

Trade.gov cho biết Hà Lan có nhiều nhà nhập khẩu, đại lý bán hàng và nhà phân phối giàu kinh nghiệm quốc tế. Một phần lớn hàng do nhà phân phối mua cho tài khoản của họ rồi phân phối trong nước và sang châu Âu. Vì thị trường nhỏ và cạnh tranh, nhà phân phối thường đòi độc quyền. Nếu họ có năng lực và kinh nghiệm, độc quyền thường cho kết quả tốt nhất.

Thị trường nhỏ nên doanh nghiệp nước ngoài thường chỉ có một đại diện độc quyền cho cả nước. Đại diện đó hay thuê thêm đại lý phụ cho từng ngành khi doanh số đủ lớn. Trade.gov còn nhận xét nhiều công ty Hà Lan giỏi xử lý logistics, chuyển ngôn ngữ và tồn kho giúp nhà xuất khẩu. Đại diện Hà Lan có thể là bước đầu để vào các thị trường châu Âu khác.

Điều khoản độc quyền cần viết rất cẩn thận. Hãy ghi rõ phạm vi lãnh thổ có gồm các nước EU khác hay không, sản lượng tối thiểu và điều kiện chấm dứt. Để so sánh với các nước khác, xem trang thị trường xuất khẩu.

Kiểm tra đối tác là việc không thể bỏ qua. Trade.gov cảnh báo Thương vụ Hoa Kỳ tại Hà Lan thường nhận hỏi về các đơn hàng đáng ngờ từ đối tượng tự nhận ở Hà Lan. Việc công ty đăng ký tại Phòng Thương mại Hà Lan không chứng minh công ty đó uy tín. Có kẻ lừa đảo đã giả danh công ty có tên trong sổ đăng ký. Hãy kiểm tra thêm bằng cách gọi điện, kiểm tra địa chỉ thật và yêu cầu tham chiếu ngân hàng.

Khi tiếp cận khách bằng thư hoặc email, hãy chú ý quy định về tiếp thị trực tiếp. Theo trade.gov, Hà Lan cấm gửi tin nhắn số có mục đích thương mại mà chưa được đồng ý. Điều này gồm email, tin nhắn SMS và tin nhắn riêng trên mạng xã hội. Với tiếp thị gửi thư đến doanh nghiệp, không được gửi cho công ty đã bật chỉ báo Không gửi thư tại Phòng Thương mại. Mọi thư phải có cách hủy đăng ký. Cách tìm khách ban đầu hiệu quả hơn là gặp tại hội chợ, xem bài tìm khách qua triển lãm.

Danh sách việc cần kiểm tra trước khi báo giá cho khách Hà Lan

1. Mã HS đã chốt và lộ trình thuế EVFTA đã tra, kể cả hạn ngạch nếu có.
2. Sản phẩm đạt quy tắc xuất xứ, và nguyên liệu nhập từ nước thứ ba chưa vượt mức dung sai.
3. Đã chọn EUR.1 hay tờ khai xuất xứ, và lô hàng có vượt 6.000 EUR không.
4. Điều kiện giao hàng không để bạn phải làm thủ tục nhập khẩu tại EU.
5. Khách có số EORI và biết cách xử lý CVB.
6. Sản phẩm có cần dấu CE, giấy kiểm dịch hoặc quy định nhãn riêng.
7. Đã kiểm tra đối tác độc lập, không chỉ dựa vào đăng ký thương mại.

Quy định EU và biểu thuế thay đổi theo thời gian. Bài này dựa trên các trang trade.gov cập nhật tháng 1/2026, Access2Markets, hướng dẫn xuất xứ EVFTA phiên bản tháng 2/2026 và business.gov.nl. Hãy xác nhận với hải quan Hà Lan hoặc khách trước khi ký hợp đồng.