Xuất Khẩu Sang Malaysia: Thuế, Halal, Nhãn Mác Và Kênh Bán

Hàng Việt vào Malaysia chịu thuế gì và có được miễn không?

Hàng nhập vào Malaysia có thể chịu hai khoản: thuế nhập khẩu và thuế bán hàng (Sales Tax). Theo trade.gov (Country Commercial Guide, cập nhật 30/6/2026), thuế áp dụng trung bình cho hàng công nghiệp là 6,1%. Rượu, vang, thịt gia cầm và thịt lợn bị đánh thuế theo mức cố định, tương đương thuế suất thực tế cao hơn nhiều.

Theo JETRO, thuế nhập khẩu của Malaysia phần lớn tính theo giá trị và nằm trong khoảng 0% đến 60%. Cơ sở tính thuế là giá CIF. Đó là giá hàng cộng cước vận chuyển và bảo hiểm đến cảng Malaysia. Vì vậy, báo giá FOB của bạn sẽ được hải quan cộng thêm hai khoản này trước khi tính thuế.

Thuế bán hàng áp dụng cho hàng nhập khẩu chịu thuế, với mức 5%, 10% hoặc một mức cố định tùy nhóm hàng, theo trade.gov. Khách hàng của bạn là người nộp. Tuy vậy, thuế này làm giá bán lẻ cao hơn, nên hãy tính vào giá khi thương lượng.

Cơ quan quản lý thuế là Hải quan Hoàng gia Malaysia. Trade.gov hướng dẫn tra thuế bằng công cụ Customs Info Database. JETRO nêu công cụ JKDM HS Explorer của hải quan Malaysia để tra theo mã HS và loại ưu đãi. Hãy chốt mã HS trước, vì mọi mức thuế và quy định đều dựa vào mã. Phần việc này được hướng dẫn thêm trong bài về dữ liệu hải quan.

Có hưởng ưu đãi ATIGA và các hiệp định khác khi xuất sang Malaysia không?

Có, nếu hàng đạt xuất xứ. Việt Nam và Malaysia cùng thuộc ASEAN. Theo trade.gov, Malaysia tham gia Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Malaysia còn có hiệu lực RCEP từ ngày 18/3/2022, nối ASEAN với Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc, Nhật Bản và New Zealand.

Trang ATIGA của Bộ Công Thương Việt Nam nêu cách xác định xuất xứ. Hàng được hưởng ưu đãi khi được sản xuất toàn bộ trong ASEAN, hoặc đáp ứng quy tắc riêng của mặt hàng. Quy tắc chung gồm hàm lượng giá trị khu vực tối thiểu 40% hoặc chuyển đổi mã HS ở cấp 4 số. Nhà xuất khẩu xin C/O mẫu D tại cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam.

Bộ Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) có những cảnh báo mà bạn cần biết.

• Có mẫu D không có nghĩa là chắc chắn được ưu đãi. Hàng vẫn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ.
• Nếu nghi ngờ, cơ quan nước nhập khẩu có thể tạm ngừng ưu đãi và yêu cầu xác minh, kể cả thăm nhà máy.
• Yêu cầu xác minh sau (retroactive check) được gửi chính thức cho cơ quan cấp C/O, không gửi qua nhà xuất khẩu hay nhà nhập khẩu.
• Trang MITI nhận xét nhiều ngành không dùng mẫu D vì thuế MFN của họ đã bằng không.

Điều này dẫn đến một việc thực tế. Trước khi xin C/O, hãy so sánh thuế MFN và thuế ATIGA của đúng mã HS. Nếu chênh lệch bằng không, bạn không cần tốn công chuẩn bị hồ sơ chi phí sản xuất. Nếu chênh lệch lớn, hãy lưu đủ hồ sơ nguyên liệu, hóa đơn mua hàng và bảng tính chi phí để chứng minh xuất xứ khi bị kiểm tra.

Bộ chứng từ gửi sang Malaysia gồm những gì?

Theo trade.gov, hồ sơ xuất hàng sang Malaysia thường gồm các giấy tờ sau.

• Hóa đơn thương mại và phiếu đóng gói.
• Thư giao hàng, tờ rơi hoặc catalogue liên quan.
• Giấy chứng nhận bảo hiểm.
• Vận đơn đường biển hoặc đường hàng không.
• Thư tín dụng (L/C), nếu thanh toán bằng L/C.
• Giấy phép, giấy chứng nhận chuyên ngành, nếu mặt hàng cần.
• Tờ khai hải quan mẫu Customs Form No. 1, ghi số lượng và mô tả kiện hàng, giá trị, trọng lượng, loại hàng và nước xuất xứ.

Tờ khai được nộp qua cổng uCustoms. Mọi khoản thuế phải nộp xong thì hàng mới được thông quan. Trade.gov khuyên nhà xuất khẩu xác nhận lại yêu cầu chứng từ trước khi giao hàng. Tờ khai thường do đại lý hải quan hoặc khách của bạn nộp. Vì vậy hãy gửi chứng từ sớm. Thống nhất cách ghi mô tả hàng, mã HS và nước xuất xứ.

Về điều kiện giao hàng, bên chịu thuế nhập khẩu quyết định ai làm thủ tục và ai chịu chậm trễ. Hãy ghi rõ điều này khi soạn hợp đồng ngoại thương.

Mặt hàng nào bị hạn chế hoặc cần giấy phép?

Trade.gov cho biết Malaysia ít khi dùng hạn ngạch nhập khẩu. Hạn chế định lượng chỉ áp dụng cho một số ít sản phẩm, vì lý do bảo hộ sản xuất trong nước hoặc an ninh. Tuy vậy, 17% số dòng thuế phải có giấy phép nhập khẩu không tự động. Các dòng này tập trung ở thiết bị xây dựng, nông nghiệp, khoáng sản và xe cơ giới.

Danh mục hàng cấm và hạn chế nằm trên trang của Hải quan Hoàng gia Malaysia. Trade.gov chỉ dẫn đến trang này, không liệt kê chi tiết. Vì vậy, hãy nhờ khách hoặc đại lý hải quan xác nhận mã HS của bạn không nằm trong danh mục.

Với thực phẩm, nhiều cơ quan cùng tham gia. Theo báo cáo FAIRS của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA, 22/4/2025), mọi lô thực phẩm nhập khẩu có thể bị kiểm tra và lấy mẫu ngẫu nhiên ở cửa khẩu. Thực phẩm không đạt sẽ bị tiêu hủy. Cùng báo cáo cho biết Malaysia thành lập cơ quan kiểm soát biên giới mới là AKPS vào năm 2025. Cơ quan này đã phụ trách 22 trong 114 cửa khẩu và dự kiến tiếp nhận tất cả vào năm 2026.

Còn một chi tiết liên quan đến địa điểm giao hàng. Sabah và Sarawak giữ quyền kiểm dịch riêng. Theo báo cáo, yêu cầu nhập vào hai bang này có thể khác bán đảo Malaysia. Sabah có đăng ký cơ sở và kiểm dịch riêng cho sản phẩm động vật. Nếu khách ở Borneo, hãy hỏi riêng về điều kiện nhập.

Khi nào cần chứng nhận halal và giấy phép cho thực phẩm?

Với nhóm hàng động vật, câu trả lời là bắt buộc. Theo báo cáo FAIRS của USDA, thịt và gia cầm (trừ thịt lợn), sản phẩm chế biến từ động vật, sữa và trứng nhập khẩu phải kèm chứng nhận halal. Chứng nhận phải do tổ chức được JAKIM chấp thuận cấp. JAKIM là Cục Phát triển Hồi giáo Malaysia.

Với thịt, sữa và trứng, nhà máy xuất khẩu còn phải đăng ký với Cục Thú y Malaysia (DVS). Hồ sơ đăng ký khá dài, và một số cơ sở thịt có thể bị thanh tra trực tiếp. Sau khi nhà máy được duyệt, tên nhà máy mới xuất hiện trên hệ thống giấy phép điện tử để nhà nhập khẩu xin giấy phép. Mỗi lô thịt còn cần giấy chứng nhận thú y do cơ quan thú y nước xuất khẩu ký.

Trade.gov cũng nêu thịt lợn chỉ được nhập khi Cục Thú y cấp phép. Mỗi lô cần một giấy phép riêng, được cấp theo từng trường hợp và có thể bị từ chối mà không cần giải thích.

Với thực phẩm khác, halal chưa bắt buộc theo luật. Tuy nhiên, USDA ghi nhận khoảng 60% dân số Malaysia là người Hồi giáo. Nhiều khách sạn, nhà hàng và dịch vụ suất ăn yêu cầu nguyên liệu 100% halal để giữ chứng nhận của họ. Vì vậy halal có thể là điều kiện thương mại, tùy khách mua cuối cùng.

Cũng theo báo cáo, thực phẩm chức năng và thực phẩm thuốc phải được cơ quan dược NPRA phân loại. NPRA quyết định sản phẩm có phải đăng ký không, và có thể yêu cầu giấy phép nhập khẩu. Đối với cây trồng, giấy phép nhập khẩu do MAQIS cấp, kèm chứng nhận kiểm dịch thực vật.

Nhãn thực phẩm vào Malaysia phải có gì?

Theo USDA, dựa trên Quy định Thực phẩm 1985 của Malaysia, hàng nhập khẩu được ghi nhãn bằng tiếng Malaysia hoặc tiếng Anh. Có thể thêm bản dịch bằng ngôn ngữ khác. Chữ trên nhãn phải rõ ràng, cỡ chữ không nhỏ hơn 10 điểm.

Các thông tin cốt lõi gồm:

• Tên đúng hoặc mô tả của thực phẩm.
• Thông báo nếu có thịt bò, thịt lợn hoặc rượu.
• Cảnh báo dị ứng.
• Danh sách thành phần theo thứ tự khối lượng giảm dần.
• Khối lượng tịnh.
• Tên và địa chỉ nhà sản xuất, đơn vị đóng gói hoặc chủ sở hữu quyền sản xuất, cùng tên và địa chỉ nhà nhập khẩu.
• Ngày hết hạn hoặc ngày dùng tốt nhất.
• Hướng dẫn bảo quản và thông tin dinh dưỡng.

Ngày hết hạn phải in hoặc dập nổi trên bao bì với cỡ chữ 6 điểm. Nhãn phải gắn bền nếu không in thẳng lên bao bì. Báo cáo cho biết tem phụ được phép và thường dùng cho thông tin nhà nhập khẩu và bảng dinh dưỡng. Vì vậy bạn có thể giao hàng với bao bì chung rồi dán tem tại Malaysia.

Một số cách ghi bị cấm. Báo cáo nêu ví dụ không được dùng chữ “pure” để mô tả thực phẩm và không được ghi “palm oil free”. Thực phẩm hoặc thành phần chế biến từ công nghệ sinh học phải ghi rõ. Rau quả tươi còn chịu quy định đóng gói và ghi nhãn riêng của FAMA.

Nếu lỗi nhãn không ảnh hưởng an toàn, ví dụ thiếu địa chỉ nhà nhập khẩu, cơ quan y tế cho phép dán nhãn lại và xin kiểm tra lại. Đây là lý do nên làm tem phụ sẵn trong hồ sơ.

Hàng phi thực phẩm cần chứng nhận chất lượng nào?

Theo trade.gov, Cục Tiêu chuẩn Malaysia (Department of Standards) là cơ quan tiêu chuẩn và công nhận quốc gia, thuộc Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp. Hệ thống tiêu chuẩn phát triển theo cơ chế đồng thuận. Malaysia tuân thủ Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) của WTO.

SIRIM QAS là cơ quan chứng nhận, kiểm tra và thử nghiệm hàng đầu, theo trade.gov. SIRIM QAS cấp các dấu chứng nhận cho nhiều loại sản phẩm. Trang trade.gov về nhãn mác của Malaysia không nêu danh sách sản phẩm bắt buộc phải có dấu này. Vì vậy câu hỏi quan trọng với khách của bạn là sản phẩm có thuộc diện bắt buộc không, và ai đứng ra làm hồ sơ.

Để biết quy định mới, bạn có thể dùng nền tảng ePing của WTO. Trade.gov cho biết dịch vụ này miễn phí và cho xem thông báo về dự thảo quy định kỹ thuật, quy định nhãn mác và an toàn thực phẩm của từng nước. Đăng ký email chỉ cần khi muốn nhận cảnh báo riêng.

Nên bán qua kênh nào ở Malaysia?

Trade.gov mô tả kênh phân phối phụ thuộc loại hàng. Nhà bán buôn thường bán thực phẩm và hàng tiêu dùng cho các nhà nhập khẩu tổng hợp (general import houses). Các nhà này phân phối tiếp cho siêu thị và cửa hàng. Vì vậy, với hàng tiêu dùng, nhà nhập khẩu tổng hợp là đối tác đầu tiên cần tìm.

Thiết bị vốn hầu như luôn do đại diện tại chỗ xử lý, qua công ty thuê hoặc đại diện của hãng. Linh kiện điện tử thường được các tập đoàn đa quốc gia có nhà máy ở Malaysia mua thẳng. Nhiều giao dịch trong nhóm này là nội bộ tập đoàn.

Nếu bán cho khu vực nhà nước, hãy lưu ý doanh nghiệp Bumiputra được ưu tiên. Đó là doanh nghiệp của người Mã Lai bản địa. Theo trade.gov, họ được ưu tiên trong hợp đồng thuộc lĩnh vực ưu tiên. Malaysia cũng không tham gia Hiệp định Mua sắm Chính phủ của WTO. Nguồn cho biết nhà thầu nước ngoài thường phải có đối tác địa phương trước khi hồ sơ thầu được xem xét.

Về kiểm tra đối tác, trade.gov nêu một số công ty lập báo cáo về doanh nghiệp Malaysia, như D&B, Malaysian Rating Corporation và RAM. Với giao dịch nhỏ, khách hàng thường yêu cầu thư tín dụng. Ngân hàng tham chiếu và lịch sử giao dịch được kiểm tra trước khi bổ nhiệm đại lý. Cách xây dựng danh sách khách tiềm năng ban đầu có trong bài về thị trường xuất khẩu.

Danh sách việc cần kiểm tra trước khi báo giá cho Malaysia

1. Mã HS đã chốt, đã so sánh thuế MFN và thuế ATIGA.
2. Hàng đạt quy tắc xuất xứ ASEAN và đủ hồ sơ chi phí để xin mẫu D.
3. Giá chào đã tính đến việc thuế tính trên giá CIF và thuế bán hàng.
4. Mặt hàng không nằm trong diện giấy phép không tự động hoặc cấm, theo Hải quan Malaysia.
5. Thịt, sữa, trứng: nhà máy đã đăng ký DVS và có chứng nhận halal được JAKIM chấp thuận.
6. Nhãn tiếng Anh hoặc tiếng Malaysia, có tên nhà nhập khẩu, cỡ chữ từ 10 điểm.
7. Khách giao hàng đến bán đảo hay Sabah, Sarawak.

Các quy định có thể thay đổi, nhất là khi AKPS mở rộng sang các cửa khẩu khác. Bài này dựa trên các trang trade.gov cập nhật tháng 6/2026, báo cáo FAIRS của USDA ngày 22/4/2025 và các trang của MITI, JETRO và Bộ Công Thương Việt Nam. Hãy xác nhận với hải quan Malaysia hoặc đối tác nhập khẩu trước khi ký hợp đồng.