Xuất Khẩu Sang Philippines: Thuế, Giấy Phép, Nhãn Và Đại Lý

Hàng của bạn thuộc nhóm nhập khẩu nào ở Philippines?

Đây là việc cần xác định đầu tiên. Theo trade.gov (Country Commercial Guide, cập nhật 30/6/2026), hàng nhập vào Philippines chia thành bốn nhóm: tự do nhập, quản lý, hạn chế và cấm. Nhóm của sản phẩm quyết định bạn cần giấy tờ gì ngoài hóa đơn.

Khách của bạn có thể kiểm tra nhóm hàng qua hai nơi. Một là phòng hỗ trợ khách hàng của Hải quan (BOC-CARES). Hai là Cục Dịch vụ Nhập khẩu (BIS) của Bộ Thương mại và Công nghiệp (DTI). Với nông sản, Bộ Nông nghiệp xác nhận tình trạng nhập khẩu và cho biết có cần chứng nhận hạn ngạch MAV hay không.

Theo trade.gov, hàng cấm gồm quần áo và giẻ lau đã qua sử dụng, súng đồ chơi và xe tay lái nghịch. Chất thải nguy hại và PCB cũng bị cấm. Phụ tùng xe máy đã qua sử dụng và một số loài thủy sản sống nằm trong cùng danh sách. Một số chất tẩy rửa chứa chất hoạt động bề mặt cứng cũng vậy. Luật hải quan còn cấm thực phẩm hoặc thuốc bị pha trộn hoặc ghi nhãn sai, và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Đồ trang sức ghi sai độ tinh khiết kim loại quý cũng bị cấm.

Nhóm hàng cần giấy phép của cơ quan chuyên ngành rất rộng. Trade.gov có bảng đầy đủ, dưới đây là vài nhóm liên quan đến hàng Việt Nam.

• Động vật sống, sản phẩm và phụ phẩm của chúng: Cục Chăn nuôi (DA-BAI).
• Thủy sản: Cục Thủy sản (DA-BFAR).
• Cây trồng, vật liệu trồng và sản phẩm thực vật: Cục Trồng trọt (DA-BPI).
• Đường và chất tạo ngọt nhân tạo: Cơ quan Quản lý Đường (SRA).
• Sản phẩm gỗ: Cục Quản lý Rừng (DENR-FMB).
• Bột mì, muối iốt và các sản phẩm y tế: Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA).
• Phân bón và thuốc trừ sâu: Cơ quan Quản lý Phân bón và Thuốc trừ sâu (FPA).

Gạo là trường hợp riêng. Theo trade.gov, Philippines áp dụng cấp phép tùy ý cho gạo. Các thương nhân ngũ cốc tư nhân có chấp thuận nhập khẩu được phép nhập gạo. Nhà nhập khẩu cũng phải nộp giấy kiểm dịch thực vật do nước xuất xứ cấp cho cục trồng trọt khi nhập sản phẩm gỗ. Vì vậy hãy hỏi khách đã có chấp thuận chưa trước khi chốt đơn.

Nên ghi điều kiện này vào hợp đồng để biết ai chịu rủi ro khi giấy phép chưa có. Cách làm có trong bài về soạn hợp đồng ngoại thương.

Thuế nhập khẩu vào Philippines thế nào và hàng Việt có ưu đãi không?

Theo trade.gov, năm 2023 thuế MFN áp dụng trung bình của Philippines là 6,0%. Nông sản trung bình 9,6%, hàng phi nông sản 5,5%. MFN là mức thuế áp cho thành viên WTO chưa có ưu đãi riêng. Philippines dùng biểu thuế theo danh mục hài hòa ASEAN phiên bản 2017.

Trade.gov cũng nhận định hàng sản xuất cạnh tranh với hàng nội địa thường chịu thuế cao hơn. Chính phủ Philippines có thể điều chỉnh thuế để bảo hộ nhà sản xuất trong nước.

Với hàng từ ASEAN, trade.gov cho biết Philippines đã bỏ thuế đối với khoảng 99% hàng hóa theo AFTA. Hàng Việt đạt xuất xứ ASEAN nên so sánh thuế MFN với thuế ATIGA của đúng mã HS. Trade.gov cũng cho biết Philippines đã tham gia RCEP, hiệp định có hiệu lực từ năm 2022.

Theo trang ATIGA của Bộ Công Thương Việt Nam, hàng chỉ được hưởng ưu đãi nếu đạt xuất xứ ASEAN. Quy tắc chung là hàm lượng giá trị khu vực tối thiểu 40% hoặc chuyển đổi mã HS ở cấp 4 số. Ngoài ra có quy tắc riêng cho từng mặt hàng. Nhà xuất khẩu xin C/O mẫu D tại cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam. Philippines nằm trong nhóm tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ thứ hai cùng Việt Nam theo trang này.

Các nông sản nhạy cảm chịu hạn ngạch thuế quan (TRQ). Trong hạn ngạch, thuế thấp hơn. Ngoài hạn ngạch, thuế cao hơn. Trade.gov nêu các mức sau.

Các mức thịt lợn, ngô và gạo lấy từ Sắc lệnh 10 năm 2022. Trade.gov cho biết chính phủ sau đó tiếp tục ban hành sắc lệnh duy trì và sửa đổi thuế trong biểu thuế mới. Vì vậy bạn phải tra mức hiện hành trên cổng Tariff Finder của Ủy ban Thuế quan Philippines trước khi báo giá. Đối với thịt gà còn có thuế tự vệ đặc biệt.

Bộ chứng từ gửi cho khách Philippines gồm những gì?

Trade.gov liệt kê các chứng từ bắt buộc cho mọi lô hàng.

• Vận đơn hoặc vận đơn hàng không đã ký hậu hợp lệ.
• Hóa đơn thương mại, L/C hoặc chứng từ thương mại khác chứng minh thanh toán.
• Phiếu đóng gói.
• Tờ khai bổ sung về trị giá (SDV) có công chứng.

Tùy hàng, còn có thể cần giấy phép hoặc chấp thuận nhập khẩu và giấy chứng nhận xuất xứ để hưởng FTA. Nếu đã dùng ý kiến phân loại trước (advance ruling) thì phải nộp bản sao. Hàng rời cần thêm báo cáo giám định cảng. Với L/C, cần thêm hóa đơn chiếu lệ và tờ khai hành chính đơn nhất (SAD). Với D/A, D/P hoặc ghi sổ, chỉ cần hóa đơn chiếu lệ.

SDV là tờ khai về trị giá hải quan do bên nhập khẩu lập. Số liệu trong đó phải khớp hóa đơn của bạn. Hãy thống nhất với khách cách ghi giá, phí vận chuyển, bảo hiểm và các khoản thanh toán khác trước khi in chứng từ. Để so sánh với các nước khác, xem trang thị trường xuất khẩu.

Về thủ tục tại cảng, trade.gov cho biết nhà nhập khẩu và đại lý hải quan phải được Hải quan Philippines (BOC) công nhận. Họ khai điện tử qua hệ thống E2M nhưng vẫn phải nộp bản giấy cho đơn vị xử lý tờ khai. E2M không xử lý giấy phép của cơ quan khác, nên phải xin riêng.

Hải quan chia lô hàng theo rủi ro.

• Luồng xanh: rủi ro thấp, không xem hồ sơ và không kiểm hàng.
• Luồng vàng: rủi ro trung bình, chỉ xem hồ sơ.
• Luồng đỏ: rủi ro cao, xem hồ sơ và kiểm hàng thực tế.
• Luồng xanh dương: lô hàng được chọn để kiểm tra sau thông quan.

Hồ sơ sai mô tả hoặc sai trị giá làm tăng nguy cơ vào luồng đỏ. Trade.gov còn nhấn mạnh kiểm tra sau thông quan đang quan trọng hơn. Vì vậy hãy lưu hồ sơ chứng từ của từng lô.

Nhãn mác và dấu chứng nhận nào bắt buộc?

Quy định nhãn nằm trong Luật Bảo vệ Người tiêu dùng Philippines (Đạo luật 7394) và Tiêu chuẩn Quốc gia Philippines (PNS). Theo trade.gov, mọi hàng tiêu dùng bán trong nước phải ghi các nội dung sau trên nhãn.

• Tên thương mại hoặc tên nhãn hiệu đã đăng ký.
• Nhãn hiệu đã đăng ký.
• Tên doanh nghiệp đã đăng ký và địa chỉ của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hoặc đơn vị đóng gói lại tại Philippines.
• Thành phần chung hoặc hoạt chất.
• Khối lượng tịnh.
• Nước sản xuất, nếu là hàng nhập khẩu.

Thực phẩm, mỹ phẩm, chất nguy hại và thuốc còn chịu quy định nhãn riêng của cơ quan chuyên ngành. Điều đáng chú ý với người xuất khẩu là nhãn phải có tên và địa chỉ của đơn vị tại Philippines. Bạn cần biết ai là nhà nhập khẩu trước khi in bao bì.

Dấu chứng nhận bắt buộc nằm ở phần tiêu chuẩn. Cục Tiêu chuẩn Philippines (BPS) thuộc DTI quản lý hai cơ chế chứng nhận bắt buộc cho 111 sản phẩm và hệ thống, theo trade.gov. Nhóm này gồm đồ gia dụng, điện tử tiêu dùng, đèn và thiết bị dây dẫn. Sản phẩm thép, ống nhựa, gốm sứ, xi măng và vật liệu xây dựng cũng thuộc diện này. Hóa chất và sản phẩm liên quan ô tô cũng vậy.

1. Dấu PS (Philippine Standard): cấp cho nhà sản xuất trong nước hoặc nước ngoài có nhà máy và sản phẩm đáp ứng PNS ISO 9001 và tiêu chuẩn sản phẩm liên quan.
2. Chứng nhận ICC (Import Commodity Clearance): cấp cho nhà nhập khẩu sau khi BPS và phòng thử nghiệm được công nhận kiểm tra, xác minh và thử nghiệm sản phẩm.

Sản phẩm thuộc diện bắt buộc không được phân phối ở Philippines nếu thiếu dấu PS hoặc ICC. Việc áp dụng PNS nói chung là tự nguyện. Riêng nhóm bắt buộc này áp dụng cho cả hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu. Hãy hỏi khách mã sản phẩm của bạn có trong danh sách của DTI không. Nếu có, hãy thống nhất ai nộp hồ sơ và ai chịu chi phí thử nghiệm.

BPS gửi dự thảo quy định kỹ thuật cho các bên với thời gian góp ý 60 ngày. Quy định chính thức có hiệu lực sau 15 ngày kể từ khi đăng báo, thường có điều khoản chuyển tiếp. Bạn có thể theo dõi bản tin hằng tuần về thông báo TBT của WTO do BPS phát hành.

Nên bán qua đại lý, nhà phân phối hay indenter?

Theo trade.gov, dùng đại lý hoặc nhà phân phối địa phương vẫn là cách phổ biến để vào thị trường. Hầu hết nhà nhập khẩu và phân phối quốc gia đặt tại Metro Manila. Trung tâm thương mại vùng gồm Cebu, Iloilo và Davao. Container vào nước này chủ yếu qua cảng MICT và South Harbor ở Manila.

Trade.gov mô tả hai kiểu nhà nhập khẩu.

• Nhà phân phối có tồn kho: cam kết trong hợp đồng mua và giữ lượng hàng thỏa thuận.
• Indenter: trung gian giữa nhà cung cấp nước ngoài và người dùng cuối, nên ít rủi ro tồn kho. Người mua thường thu xếp tài chính trước, thường bằng L/C. Indenter hưởng hoa hồng và hay lo bảo hành, bảo trì.

Hợp đồng đại lý thường nêu các bên, thời hạn, điều kiện hủy, hàng hóa và lãnh thổ. Nó cũng ghi quyền độc quyền, giá, giao hàng và quyền kiểm tra sổ sách của nhà phân phối. Cuối cùng là bảo vệ nhãn hiệu và trách nhiệm bảo hành. Nguồn cho biết hợp đồng thường quy định thông báo trước 30 ngày khi hủy. Hoa hồng đại lý tiêu chuẩn từ 5% đến 10% tùy ngành. Không có luật nào cản trở việc chấm dứt hợp đồng đại lý.

Khi chọn đối tác, hãy kiểm tra các điểm sau.

1. Doanh nghiệp đã đăng ký với Ủy ban Chứng khoán (SEC), hoặc với DTI nếu là hộ kinh doanh cá thể.
2. Năng lực tài chính để giữ tồn kho, bảo hành và cho khách trả chậm.
3. Vùng bán hàng có phủ Luzon, Visayas và Mindanao không.
4. Kinh nghiệm với sản phẩm tương tự.
5. Với khách có mua sắm theo quy trình, đối tác có phải nhà cung cấp được khách công nhận không.

Hợp đồng đại lý có điều khoản cấp phép nhãn hiệu có thể thuộc diện chuyển giao công nghệ theo Bộ luật Sở hữu Trí tuệ Philippines. Nguồn cho biết hợp đồng vi phạm các điều khoản bị cấm sẽ không có hiệu lực thi hành. Hãy nhờ luật sư kiểm tra trước khi ký. Để tìm khách ban đầu, bạn có thể dùng hội chợ, xem thêm bài tìm khách qua triển lãm.

Danh sách việc cần kiểm tra trước khi báo giá

1. Mã HS đã chốt, nhóm hàng (tự do, quản lý, hạn chế, cấm) đã được khách xác nhận.
2. Giấy phép hoặc chấp thuận của cơ quan chuyên ngành do khách xin đã có.
3. Hàng có thuộc 111 sản phẩm cần dấu PS hoặc ICC không.
4. Thuế MFN và thuế ATIGA đã so sánh, mức hạn ngạch của nông sản đã tra.
5. Bao bì có tên và địa chỉ đơn vị tại Philippines, xuất xứ, khối lượng tịnh.
6. Tờ khai trị giá SDV khớp hóa đơn.
7. Hợp đồng đại lý nêu rõ hoa hồng, lãnh thổ và thời hạn thông báo.

Các quy định có thể thay đổi, nhất là thuế nông sản. Bài này dựa trên các trang trade.gov cập nhật ngày 30/6/2026 và trang ATIGA của Bộ Công Thương Việt Nam. Hãy xác nhận với Hải quan Philippines, DTI hoặc đối tác nhập khẩu trước khi ký hợp đồng.